Giá Trị Văn Hóa Di Sản

Có những tạo tác sinh ra từ đất nhưng lại mang trong mình cả linh hồn của một quốc gia. Gốm Chu Đậu kiêu hãnh vươn lên như một trong những đỉnh cao chói lọi nhất của nghệ thuật gốm cổ Việt Nam. Dòng gốm này không chỉ thu hút bởi vẻ đẹp hình thức bên ngoài, mà còn ẩn chứa những giá trị văn hóa vô cùng sâu sắc. Đó là sự kết tinh kỳ diệu của tư duy thẩm mỹ tinh tế, đời sống tinh thần phong phú và kỹ nghệ thủ công bậc thầy của người Việt trong những thời kỳ hưng thịnh nhất.

Nét đặc trưng làm nên sức hút vượt thời gian của gốm Chu Đậu hội tụ qua những yếu tố:

• Sự thanh tao, thoát tục trong từng kiểu dáng.

• Nét quyến rũ vĩnh cửu của những dòng men tuyệt mỹ.

• Sự tinh xảo, uyển chuyển trong từng họa tiết trang trí.

• Một bản sắc thuần Việt hiển hiện vô cùng rõ rệt, không thể trộn lẫn.

Tầm vóc vĩ đại của gốm Chu Đậu không chỉ dừng lại ở biên giới quốc gia mà còn được khẳng định mạnh mẽ qua những dấu ấn quốc tế. Hiện nay, nhiều hiện vật gốm Chu Đậu đang được trân trọng nâng niu và lưu giữ tại 46 bảo tàng danh tiếng thuộc 32 quốc gia trên toàn thế giới. Sự công nhận toàn cầu này là minh chứng chân thực nhất cho thấy dòng gốm Chu Đậu từng hiện diện vô cùng mạnh mẽ trên các tuyến đường giao thương và trong giới sưu tập quốc tế từ nhiều thế kỷ trước.

Nổi bật và đầy tự hào nhất trong những di sản vươn tầm thế giới ấy chính là chiếc bình hoa lam lịch sử hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Topkapi Saray, Istanbul. Điểm giá trị nhất làm nên tiếng vang của hiện vật này chính là dòng chữ khắc: “Thái Hòa bát niên, Nam Sách châu, tượng nhân Bùi Thị Hý bút” – một dấu mốc vô cùng quan trọng, rọi sáng cả một chặng đường lịch sử thăng trầm của nghề gốm Việt.

Trong bản trường ca di sản thiêng liêng ấy, cái tên Bùi Thị Hý luôn được xướng lên như một biểu tượng tiêu biểu cho sự tài hoa và bản lĩnh sáng tạo phi thường. Hình ảnh của bà không chỉ gợi nhắc về một nữ nghệ nhân xuất sắc bậc nhất, mà còn khắc họa rõ nét chiều sâu văn hóa của gốm Chu Đậu. Đó chính là nơi cái đẹp luôn song hành cùng trí tuệ, sự tinh tế và khí chất kiên cường của tinh thần Việt.

Đối với chúng tôi, những người kế nghiệp ngọn lửa Chu Đậu, giá trị lớn lao nhất của dòng gốm này không chỉ đơn thuần nằm ở việc phục dựng lại một di sản cổ. Quan trọng và thiêng liêng hơn, đó là một hành trình bền bỉ nhằm nâng niu và giữ gìn một phần ký ức văn hóa máu thịt của dân tộc. Để rồi từ ngọn lửa ấy, chúng tôi khát khao chuyển hóa những ký ức tự hào thành các sản phẩm mang hơi thở thời đại, để gốm Chu Đậu tiếp tục được trân trọng, yêu mến, sử dụng và trao truyền mãi trong đời sống hiện đại hôm nay và mai sau